Ισορροπία διατροφικής ενέργειας στο ανθρώπινο σώμα

Πρώτου λάβουμε την απόφαση (ή και αφού την έχουμε ήδη λάβει) να προβούμε σε αλλαγές σε σχέση με τη διατροφή, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως λειτουργεί το σώμα μας σε σχέση με την ενέργεια την οποία δέχεται μέσω της τροφής.

Η ενεργειακή ισορροπία λοιπόν,  προσδιορίζεται ως οι θερμίδες- μονάδα μέτρησης ενέργειας-  που καταναλώνονται σε σχέση με τις θερμίδες που προσλαμβάνονται και θεωρείται από τους ειδικούς ως το κλειδί για τη ρύθμιση του σωματικού βάρους (με την προσαρμογή αυτής της συνάρτησης να είναι και ο τρόπος με τον οποίο συχνά επιτυγχάνεται η απώλεια ή η πρόσληψη βάρους).

Παρόλα αυτά ο ρυθμός κατανάλωσης ενέργειας ή ο μεταβολισμός μας μπορεί να διαφέρει σημαντικά μεταξύ των ανθρώπων. Η ενεργειακή κατανάλωση στον άνθρωπο καθορίζεται από το μέγεθος και τη σύνθεση του σώματος, το περιβάλλον (θερμοκρασία κτλ) και τη συμπεριφορά (φυσική δραστηριότητα κτλ). Ένα μεγαλύτερο σώμα, ειδικά με μεγαλύτερη μυϊκή μάζα, απαιτεί περισσότερη συντήρηση και έχει ένα υψηλότερο βασικό μεταβολικό ρυθμό  (Westerterp, 2017).

Η κατανάλωση ενέργειας στο ανθρώπινο σώμα γίνεται μέσω τριών διαφορετικών  τρόπων:

  • τον βασικό μεταβολικού ρυθμού – περίπου 60% των συνολικών θερμίδων
  • τη θερμική επίδραση των τροφίμων (ενέργεια που χρειάζεται ο οργανισμός για τη λήψη και αφομοίωση της τροφής) – περίπου 10%
  • τη θερμογένετικη δραστηριότητα (θερμίδες που καταναλώνονται από τη σωματική δραστηριότητα και άσκηση) – περίπου το 30% του συνόλου.

Το υψηλό ποσοστό του βασικού μεταβολικού ρυθμού είναι εν μέρει και ο λογος, που η απώλεια βάρους είναι τόσο δύσκολη, δεδομένου ότι το σώμα προσαρμόζεται στην τροφή που λαμβάνει (ενέργεια) για να εγγυηθεί της επιβίωσης του – ρύθμιση του μεταβολισμού όταν είμαστε δίαιτα. Ο μεταβολικός μας ρυθμός επιβραδύνεται επίσης καθώς μεγαλώνουμε – εν μέρει λόγω της απώλειας της μυϊκής μάζας.

Κάπου εδώ είναι σημαντικό να θέσουμε ξεκάθαρα τι είναι ο περιβόητος μεταβολισμός, και σύμφωνα με το εθνικό σύστημα υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS, 2018) με τον όρο μεταβολισμός εννοούμε όλες τις χημικές διεργασίες  του σώματος προκειμένου να κρατηθεί  ζωντανός ένας οργανισμός και τα όργανα του  να λειτουργούν κανονικά (η αναπνοή, η αποκατάσταση των κυττάρων κτλ).

Παράλληλα, ο βασικός μεταβολικός ρυθμός (BMR) είναι η ελάχιστη ποσότητα ενέργειας που χρειάζεται ενα σώμα για να πραγματοποιήσει αυτές τις χημικές διεργασίες.

Όταν λοιπόν, αποφασίζουμε να μειώσουμε την κατανάλωση θερμίδων, στην ουσία «πιέζουμε» το σώμα μας να προσαρμοστεί σε αυτή τη νέα μειωμένη ποσότητα ενέργειας. Με αυτόν τον τροπό και σε γενικές γραμμές, το σώμα μας καταναλώνει ενέργεια από τις «αποθήκες» του ιδίου του οργανισμού (λιπώδη ή ακόμα και μυϊκό ιστό).

Βιβλιογραφία

NHS, (2018). Metabolism and Weight Loss. Retrieved October 20th, 2018. Taken from:   https://www.nhs.uk/live-well/healthy-weight/metabolism-and-weight-loss/

Westerterp, K. R. (2017). Control of energy expenditure in humans. European journal of clinical nutrition71(3), 340

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s