Θλίψη και κατάθλιψη

Όλοι μας έχουμε ακούσει ή πει την φράση  «έχω κατάθλιψη» ή «με πιάνει κατάθλιψη», γιατί όμως δεν λέμε απλά ότι είμαστε θλιμμένοι? και ποια η διάφορα μεταξύ κατάθλιψης και θλίψης?

Για την καλύτερη κατανόηση ας φέρουμε στο νου ένα φάσμα στο οποίο το ένα άκρο είναι η θλίψη – θλιμμένη διάθεση και στο άλλο άκρο η κατάθλιψη – η καταθλιπτική διαταραχή, η οποία ορίζεται ως μια ψυχιατρική διαταραχή με μια συνακόλουθη σοβαρή χημική ανισορροπία.

Εν δυνάμει, όλοι μας περνάμε από διάφορα σημεία σε αυτό το φάσμα κατά τη διάρκεια της ζωής μας, π.χ. μετά από μια απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου, και πολλές φορές αυτή η θλίψη ή κατάθλιπτική διάθεση θεωρείται μη-ψυχιατρική (παρόλο που ψυχολογικές θεραπείες οι οποίες εφαρμόζονται στην διαταραχή μπορεί να επωφελήσουν έναν άνθρωπο ο οποίος βιώνει θλίψη) .

Παρόλα αυτά, μερικά άτομα ξεπερνούν το επίπεδο της καθημερινής θλίψης και αναπτύσσουν ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο, κατά το οποίο το άτομο έχει κατάθλιψη κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, σχεδόν κάθε μέρα και/ή απώλεια ενδιαφέροντος για τις συνήθεις καθημερινές του δραστηριότητες – για μια περίοδο τουλάχιστον  2 εβδομάδων.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO, 2017), η κατάθλιψη επηρεάζει περίπου 350 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και προκαλεί 800.000 θανάτους (αυτοκτονία) κάθε χρόνο, ενώ μέχρι το 2020 προβλέπεται ότι η κατάθλιψη θα ανέλθει στη δεύτερη θέση ως κύρια αιτία αναπηρίας από τη τέταρτη θέση  που βρίσκεται σήμερα. Σύμφωνα με το ICD-10 και το DSM-5 (APA, 2013) , τα διαγνωστικά κριτήρια για τα συμπτώματα κατάθλιψης περιλαμβάνουν

3 βασικά κριτήρια – θλίψη που χαρακτηρίζεται από επιμονή / χαμηλή διάθεση, απώλεια  ευχαρίστησης / έλλειψης ενδιαφέροντος, έλλειψη ενέργειας  &

7 συσχετιζόμενα συμπτώματα – διαταραχές του ύπνου, διαταραχές στη διατροφή, χαμηλή συγκέντρωση, χαμηλή αυτοπεποίθηση, αργές ή γρήγορες σωματικές κινήσεις, αισθήματα ενοχής / ευθύνης και αυτοκτονικές σκέψεις / συμπεριφορές.

Αξίζει βέβαια να σημειωθεί οτι ο οργανισμός και η ψυχολογική υγεία του ατόμου φαίνεται να επανέρχονται σε φυσιολογικά επίπεδα έπειτα από ένα καταθλιπτικό επεισόδιο συνήθως εντός 12 έως 24 μηνών από την έναρξη του, ακόμη και αν το άτομο δεν λάβει κάποιου είδους θεραπείας. Ωστόσο, με την εμφάνιση ενός πρώτου επεισοδίου κατάθλιψης, υπάρχει  περίπου 50% πιθανότητα να εμφανιστεί ένα δεύτερο επεισόδιο.  Ενώ εάν κατά την προηγούμενη περίοδο το άτομο είχε δύο επεισόδια, υπάρχει περίπου  70% πιθανότητα να εμφανίσει και ένα τρίτο επεισόδιο. Ομοίως τρία επεισόδια συνεπάγονται  90% πιθανότητα για την  εμφάνιση ενός τέταρτου επεισοδίου.

Οι ψυχολογικές θεραπείες όπως η γνωστική συμπεριφοριστική θεραπεία (CBT) και οι τεχνικές όπως η ενεργοποίηση της συμπεριφοράς έχουν βρεθεί ότι είναι αποτελεσματικές στη θεραπεία της κατάθλιψης, με δεδομένα από μελέτες οι οποίες χρησιμοποίησαν μέσα εγκεφαλικής απεικόνισης να επιβεβαιώνουν την εν λόγω αποτελεσματικότητα (Franklin, et al., 2015). Επιπλέον, η λήψη φαρμάκων κατόπιν αξιολόγησης  μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση και διαχείριση της ασθένειας.


Σε όποια περίπτωση και σε οποίο σημείο του φάσματος και εάν βρισκόμαστε είναι καλό να μιλάμε σε φίλους, συγγενείς και στο οικείο περιβάλλον,

Σε όλες τις περιπτώσεις  αποφεύγουμε την αυτό-διάγνωση και εάν πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε  ή ότι έχουμε περάσει από ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο ερχόμαστε σε επικοινωνία με έναν ειδικό (ψυχολόγο / ψυχίατρο).



Αξίζει να σημειωθεί, ότι δεν είναι ανάγκη να έχουμε περάσει ή να βρισκόμαστε σε ένα καταθλιπτικό επεισόδιο για να έρθουμε σε επαφή με έναν ειδικό καθώς αυτοί μπορούν να μας βοηθήσουν στη διαχείριση και καλύτερη αντιμετώπιση των όποιων συναισθηματικών δυσκολιών.


Βιβλιογραφία

American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, fifth edition. Arlington, VA: American Psychiatric Association

Franklin, G., Carson, A. J., & Welch, K. A. (2016). Cognitive behavioural therapy for depression: systematic review of imaging studies. Acta Neuropsychiatrica28(02), 61-74.

World Health Organization (2017). Depression Fact sheet. Retrieved January 20, 2017.  Taken from: www.who.int/mediacentre/factsheets/fs369/en

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s