Άγχος και αγχώδεις διαταραχές

Μεταξύ των διαταραχών άγχους περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι φοβίες,  το κοινωνικό άγχος, η διαταραχή πανικού και η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή. Μια άρρηκτα συνδεδεμένη έννοια με το άγχος είναι ο  φόβος και αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο το άγχος όσο και ο φόβος είναι ψυχολογικές και φυσιολογικές απαντήσεις στον κίνδυνο (Comer, 2008).

Επομένως, τόσο ο φόβος όσο και το άγχος είναι βασικές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού οι οποίες υποδηλώνουν ψυχολογική υγεία.

Μια διαταραχή άγχους όμως, χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα αυξημένη ευαισθησία σε φοβικά ερεθίσματα, έντονη εμπειρία φόβου και άγχους ή ακραία αντίδραση σε αυτα, παρεμβαίνοντας στην καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου.

Σε γενικές γραμμές, ο φόβος θεωρείται μια απάντηση σε ένα απειλητικό ερέθισμα, ενώ το άγχος ενσωματώνει μια πιο ασαφή αίσθηση κινδύνου, χωρίς συχνά να αποτελεί άμεση απάντηση σε ένα απειλητικό ερέθισμα από το αντιλαμβανόμενο περιβάλλον (Comer, 2008).

 

Και ενώ οι απαντήσεις φόβου θεωρούνται φυσική και φυσιολογική  απάντηση σε απειλητικά ερεθίσματα (ως μια αμυντική ανταπόκριση), η παθολογική ανησυχία ή άγχος θεωρείται υπερβολική απόκριση φόβου η οποία επηρεάζει την λειτουργικότητα του ατόμου (Rosen & Schulkin, 1998) σε καθημερινό επίπεδο,  ώστε να μην επιτρέπεται η άσκηση των δραστηριοτήτων με παραγωγικό ή ακόμα και πρακτικό τρόπο (Comer, 2013).

Αξίζει βεβαία να σημειωθεί ότι ορισμένα από τα στοιχειά που συντελούν στη διάγνωση μιας αποκλίνουσας (μη-τυπικής) συμπεριφοράς, έχουν και ένα κοινωνικό υπόβαθρο. Συχνά, χαρακτηριστικά όπως η εκκεντρικότητα φαίνεται να συντελούν στην πεποίθηση μιας ψυχολογικής απόκλισης από το φυσιολογικό  (Szasz, 2012).  Για αυτόν τον λόγο, η οποιαδήποτε διάγνωση θα πρέπει να γίνεται από έναν ειδικό ψυχικής υγείας και δεν θα πρέπει να ακολουθείται η πρακτική του αυτό-προσδιορισμού ή της αυτό-διάγνωσης.

Έχοντας αναφέρει τα παραπάνω και υπενθυμίζοντας ότι μια μικρής έντασης ανησυχία  μπορεί να αυξήσει την απόδοση μας. Τα άτομα τα οποία βρίσκονται υπό το πρίμα των αγχωδών διαταραχών βιώνουν έντονη ανησυχία και χαμηλή απόδοση (σε διάφορες εκφάνσεις της ζωής), με τη χαμηλή λειτουργικότητα και απόδοση να συντελεί από μόνη της στην ψυχική εξασθένηση του ανθρώπου.  

Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι η πλειονότητα των ατόμων που πάσχουν από μια αγχώδη διαταραχή υποφέρουν και από μια δεύτερη ψυχολογική διαταραχή  (Merikangas & Swanson, 2010). Ενώ, όλες οι αγχώδεις διαταραχές χαρακτηρίζονται από υπερβολικό φόβο και άγχος με συνακόλουθες διαταραχές στη συμπεριφορά του ατόμου  (APA, 2013).

Πλέον, υπάρχουν διάφορες μορφές θεραπείας οι οποίες έχουν θετικά αποτελέσματα για τους ανθρώπους που εμφανίζουν κάποιου είδους αγχώδους διαταραχής είτε αυτή είναι ψυχολογικής είτε φαρμακολογικής φύσης είτε ως συνδυασμός των δύο.

Σε οποιαδήποτε περίπτωση, αξίζει να μιλήσετε με κοντινούς σας ανθρώπους ή και με κάποιον ειδικό επικοινωνώντας τα συναισθήματα σας αλλά και τις σκέψεις σας.

Βιβλιογραφία

American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, fifth edition. Arlington, VA: American Psychiatric Association.

Comer, R. J. (2013). Fundamentals of Abnormal Psychology 7th edition. Worth Publishers.

Merikangas, K. R., & Swanson, S. A. (2010). Comorbidity in anxiety disorders. In M. B. Stein & T. Steckler (Eds.), Behavioral neurobiology of anxiety and its treatment. Current topics in behavioral neurosciences (pp. 37–59). New York: Springer Science Business Media.

Rosen, J. B., & Schulkin, J. (1998). From normal fear to pathological anxiety. Psychological review105(2), 325.

Szasz, T. (2012) Primum non coercere: Private personal services and public social services. Journal of Humanistic Psychology, 52(2), 154–164.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s